Palace-Fortress | شهربندان

از ۱۳۹۴

حروف برنجی، اندازه: متغیّر

2015 and going, brass, dimensions: variable

در سال ۱۳۰۸ به فرمان رضا شاه نخستین زندان مدرن ایران را بر ویرانه‌ی قصر قاجار پی ریختند. زندان قصر پیش از ساخت اوین تنها زندان متمرکز پایتخت بود. چند روز پیش از پیروزی انقلاب ۵۷ دیوار زندان قصر ویران شد و زندانیان آزاد شدند. در سال ۱۳۸۳ زندان قصر تعطیل شد. در سال ۱۳۹۱ زندان به موزه‌ای تبدیل شد و از دیوار آن زندان لوح عظیم یادبودی برساختند. نخست قرار بود بر دیوار نام حدود ۱۶۰ زندانی سیاسی بنام دوران پهلوی بیاید. بعد در چند نوبت مدام اسم‌هایی را از قلم انداختند تا دست آخِر هشتاد و اندی نام بر دیوار نشست. برخی از نام‌های کوچکی که بر دیوارند متعلق به هیچ زندانی‌ای نیستند. برخی دیگر پس از آن‌که بر دیوار نشستند حذف شدند. نام‌های کوچک بسیاری هنوز بر دیوار است، اما سوراخ‌های روی دیوار به ما می‌گویند که نام‌های خانوادگی‌شان را انداخته‌اند. امروز برخی از حروف دیگر خود افتاده‌اند یا برخی را که دم دست بوده‌ کنده‌اند و برده‌اند. پس زندان قصر به‌رغم تبدیل شدن به موزه هنوز بندی‌خانه‌ای است، هنوز مکان حذف، کانون اصلاح است.ی

یادهایی که به فضای عمومی راه نیابند به خانه‌ها، به محافل پناه می‌برند، مگر خُردک شرری باشد هنوز. ویران‌شهر  امتداد دیوار برساخته‌ی قصر است، با همان شکل و حروف. هر کسی می‌تواند نام زندانی سیاسی‌ای را که در قصر محبوس بوده به هنرمند سفارش بدهد، به شرط آن‌که نام آن زندانی بر دیوار نباشد. این کاری‌ست ادامه‌دار، لابد تا آن روز که همه‌ی زندانیان قصر، زنده و مرده، یادمانی هر چند کوچک داشته باشند. نام‌ها به ثمن بخس بر دیوار خانه‌ها خواهد رفت؛ هزینه‌ای برابر ساخت و نصب هر نام و نه بیش. ی

In 1929, by command of Reza Shah, on the ruins of the Qajar Palace, the first modern Iranian prison was built. Before Evin, Ghasr Prison was the only central prison of Tehran. A few days before the victory of the 1979 Revolution, prison walls were pulled down, setting the prisoners free. In 2004 it was closed down for good till 2008 that it was turned into a museum and the wall to a constructed colossal memorial plaque. Initially the wall was to bear some 150 names of political prisoners held in Ghasr in Pahlavi’s time. At various points certain names were eliminated till in the end some 80 adorned the wall. Some forenames refer to no political prisoner. Some were eliminated after they were installed on the wall. There are numerous holes on the wall that indicate several eliminated surnames.

Today a number of letters are missing. Some that were within reach have been taken out, some have fallen. Although today Ghasr is considered a museum, it is still a place of elimination, a correctional facility. Commemoration if banned from the public, sneaks into houses, into circles, say, to keep the dying embers burning. This project is the very continuation of that constructed memorial wall with the same letters and the same form. Everyone can commission the artist the name of a political prisoner, if and only if the name in full was not already on the wall. This is an ongoing project and perhaps will last until all political prisoners of Ghasr, whether dead or alive, will have a memorial, albeit small. Names will adorn house walls inexpensively as the price equals production costs.